Đăng đáy cố định là đóng cọc gỗ thành một hàng trên luồng sông, luồng biển và khi gặp con nước thì thả lưới đánh bắt thủy sản. Còn đăng đáy di động là dùng tàu thuyền neo đậu thành một hàng trên sông và khi gặp con nước thì thả lưới đánh bắt thủy sản.

Do ý thức được tình trạng mất an toàn giao thông đường thủy và nhằm bảo đảm an toàn cho các tuyến luồng hàng hải ra vào các cảng mới thành lập nên từ năm 2000, UBND Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu đã thành lập Ban giải tỏa đăng đáy và đã nhiều lần cưỡng chế, tháo dỡ. Tuy nhiên, sau một thời gian tạm lắng thì tình trạng tái lập đăng đáy lại diễn ra trên các tuyến luồng hàng hải địa bàn Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Mới đây, đã có 6 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cảng biển tại khu vực Bà Rịa Vũng Tàu yêu cầu Cảng Vụ Vũng Tàu tăng cường an ninh, đảm bảo an toàn hàng hải trên các tuyến luồng hàng hải qua địa phận tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Bởi theo nhiều chủ tàu và thuyền trưởng tình trạng đăng đáy lấn chiếm các tuyến luồng, cũng như các ghe tàu làm đăng đáy di động liều lĩnh cắt ngang đầu các tàu lớn ra vào cảng ngày càng xảy ra nghiêm trọng. Tình trạng này đã làm cho các doanh nghiệp khai thác cảng tiêu tốn rất nhiều tiền cho việc dẹp luồng mỗi khi có tàu ra vào cảng cũng như việc đã xảy ra nhiều tai nạn đáng tiếc.

Dù đã có nhiều quyết định dẹp bỏ, UBND Tỉnh Bà Rịa vũng Tàu cũng đã giao cho ông Lê Văn Chiến – Giám đốc cảng vụ hàng hải Vũng Tàu làm Trưởng Ban chỉ đạo cưỡng chế, giải tỏa đăng đáy, bè nuôi trồng thủy sản hoạt động trái phép trong phạm vi vùng nước cảng biển. Song tình trạng tái lập đăng đáy trên sông càng nhiều và càng nguy hiểm hơn khi Ban chỉ đạo không kiên quyết xử lý.

Đã xảy ra rất nhiều vụ va chạm giữa tàu lớn với các cọc đăng đáy, có vụ dẫn đến chết người do đăng đáy gây ra và hướng giải quyết của Cảng vụ Vũng Tàu là tạm thời dừng tàu để điều tra trong khi chưa tìm ra nguyên nhân thì mỗi ngày chủ tàu phải tiêu tốn hàng trăm triệu đồng nằm chờ. Chính vì lý do đó nên khi có đơn khiếu nại do những va chạm này, các chủ tàu ngay lập tức thỏa thuận giải quyết đền bù ngay thiệt hại cho chủ đăng đáy mà không cần biết sai đúng bởi họ không thể dừng tàu lại để điều tra mà biết chắc chi phí bỏ ra cho tàu nằm chờ sẽ lớn hơn nhiều so với mức đền bù cho ngư dân.

Một đại lý hàng hải tại Sài Gòn cho biết: Khi nhận được thông báo qua điện thoại của ông Nam, nhân viên Phòng an toàn hàng hải thuộc Cảng vụ Vũng Tàu thông báo về sự việc tàu của Công ty làm đại lý có va chạm hàng đăng đáy của ngư dân (theo đơn của ngư dân gửi cho Cảng vụ Vũng Tàu không có xác nhận của hoa tiêu dẫn tàu hoặc thuyền trưởng tàu gây ra tai nạn), đại lý này đã mau chóng liên hệ với chủ tàu và tìm cách giải quyết việc này. Vì tất cả chúng ta đều biết, nếu không được giải quyết xong thì với đơn thưa kiện của ngư dân đến Cảng vụ Vũng Tàu, họ sẽ dừng tàu để điều tra và mỗi ngày tàu nằm tại cảng để điều tra chủ tàu sẽ tốn hàng trăm triệu đồng. Sau hơn nửa tháng với hàng chục cuộc điện thoại thỏa thuận giá cả không thành công, người đại lý này đã phải xuống Vũng Tàu hai ngày làm việc trực tiếp với Cảng vụ là ông Vũ Văn Khương phó phòng an toàn và ông Nam nhưng đều không giải quyết được bởi các ông này đưa ra mức giá đền bù quá cao đến hàng trăm triệu đồng trong khi không được các ông này cho liên lạc trực tiếp với những chủ đăng đáy và cũng không được sao chép bất cứ hồ sơ khiếu nại của phía ngư dân, ngoại trừ bảng khai chiết tính thiệt hại của phía ngư dân, để báo cáo cho chủ tàu nước ngoài. Sau đó không thể đàm phán tiếp vì các ông này luôn báo bận và bảo nếu không đồng ý giá của các ông đưa ra thì không làm việc. Cuối cùng cũng may là người đại lý này tìm được chủ đăng đáy thông qua một người bạn tại Thành Phố Hồ Chí Minh và thỏa thuận đền bù trực tiếp cho ngư dân với mức giá thấp hơn nhiều lần so với mức giá đại diện Cảng vụ Vũng Tàu đề nghị. Tuy nhiên, sau đó thì đại lý này nhận được những cuộc điện thoại dọa là sẽ điều tra tất cả những tàu của chủ tàu này khi đến Việt Nam. Câu hỏi đặt ra trong trường hợp này là số tiền chênh lệch giữa thực tế ngư dân nhận được và số tiền thực tế chủ tàu trả sẽ đi về đâu?

Theo ông Lê Văn Chiến – Giám đốc Cảng vụ hàng hải thì đăng đáy hoạt động trở lại là do nước sông Thị Vải đã bớt ô nhiễm. Một cách nói rất thiếu chuyên nghiệp và thể hiện sự bất lực của người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước về cảng biển tại Bà Rịa Vũng Tàu. Nói như vậy chẳng lẽ phải làm cho nước ô nhiễm trở lại để người dân không còn xây dựng đăng đáy trên luồng nữa chăng? Ông còn bảo thêm một nguyên nhân dẫn đến tình trạng tái lập đăng đáy xảy ra là do từ trước các cơ quan chức năng không kiên quyết xử lý bằng cách tiêu hủy dụng cụ hành nghề của ngư dân. Như vậy thì với tư cách là người đứng đầu Ban giải tỏa đăng đáy, trách nhiệm của ông ở đâu?

Lâu nay, trong các báo cáo tổng kết các ông Giám đốc Cảng vụ hay báo cáo là Cảng Vụ đã kiểm tra một lượng tàu ra sao, đổi mới thủ tục như thế nọ, nhằm thu hút được lượng tàu vào thế kia. Thực sự, tất cả chúng ta đều biết việc tăng số lượng tàu và hàng hóa vào một khu vực cảng nào đó là do nỗ lực của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các doanh nghiệp cảng chứ không phải những chỉ đạo, kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan quản lý nhà nước. Có chăng sự ảnh hưởng của các cơ quan quản lý nhà nước là làm cho tình hình ổn định về an ninh, an toàn khu vực mình quản lý.

Trong khi đó việc quản lý không hiệu quả sẽ dẫn đến việc các chủ tàu và các doanh nghiệp ngày càng né tránh vào cảng, gây tổn thất trực tiếp đến kinh tế hàng hải, ảnh hưởng đến chủ trương xây dựng nền kinh tế biển lớn mạnh của Việt Nam nói riêng và cả nền kinh tế Việt Nam nói chung.

Cùng với tình hình hàng hóa giao thương ngày càng giảm, các trở ngại do tình trạng lãnh đạo cảng vụ ép chủ tàu dùng tàu lai của công ty sân sau của mình và thêm tình trạng thả lỏng cho hoạt động đăng đáy trái phép như trên sẽ càng làm cho hoạt động giao thương hàng hải ở Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu ngày càng gặp nhiều trở ngại. Chủ trương của nhà nước là di dời các cảng lớn thuộc nội thành Thành Phố Hồ Chí Minh ra khu vực Thị Vải thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu là một chủ trương hợp lý, song nếu để tình trạng quản lý nhà nước ảnh hưởng đến kinh doanh vận tải biển thì uy tín của ngành Vận tải biển Việt Nam nói chung sẽ bị ảnh hưởng rất lớn. Trong lúc khó khăn hiện nay, tất cả các ngành kinh tế, tất cả những người dân có ý thức đều đem hết tâm huyết của mình để xây dựng đất nước, cải thiện tình hình kinh tế đang giảm sút thì việc một bộ phận quan chức quản lý nhà nước chỉ chăm lo cho lợi ích cục bộ thật đáng trách.

La Quang Trí
Giám đốc Nam Tinh Corp. – ShipOffer.Com